Ik heb dit weblog afgesloten in de zomer van 2018. Het is thematisch terug te lezen, zie de index in de rechterkolom. Je kunt ook de weg terug volgen door de berichten te lezen en verder naar beneden te scrollen, op oudere posts te klikken en verder terug te scrollen.
Misschien maak ik hier ooit nog eens een boek van: Weg naar het Noorden. Ondertussen gaat mijn reis verder.
zondag 12 augustus 2018
zondag 13 mei 2018
zondag 5 november 2017
En dan wordt THE LAST DANCE en wat ik daarover bedacht en opgeschreven heb, terwijl ik allang met heel andere dingen bezig ben plotseling heel actueel. Uit Amsterdam krijg ik bericht dat de slokdarmkanker van N. weer helemaal terug is: een tumor van zeven centimeter, inoperabel en niet meer te bestralen. Ze verhuist deze week nog naar het hospice aan het Valeriusplein. Ik schrijf haar een brief waarin ik haar deelgenoot maak van mijn gedachten over Liefde, God en Dood. Ik hoop dat ze er iets aan heeft.
dinsdag 1 augustus 2017
Ik teken een kaart van het waddengebied boven Groningen, tussen Noordpolderzijl en Rottum (op basis van de Topografische Kaart van Nederland schaal 1:25 000 en ruimtefoto's van Google Earth) Als ik een eerste versie afheb en bekijk, zie ik dat de windingen van geulen en prielen tussen de platen en banken een grote gelijkenis vertonen met de windingen, lobben en kwabben van de menselijke hersenen.
Ik luister naar Orphic Fields, een werk uit 1993 van de Grieks-Nederlandse componiste Calliope Tsoupaki, voor twee piano's, twee harpen en dwarsfluit. Eerst op YouTube. En later, in VPRO's Vrije Geluiden, op Radio 4. ('t Liefst luister ik naar de stilte.)
Tsoupaki vertelt op YouTube dat het stuk gaat over de muzisch/magnetische "velden" die Orfeus, de grote zanger uit de Griekse mythologie, genereerde met zijn stem en zijn lier, waarmee hij alles en iedereen in zijn ban kon houden, zelfs de Dood (maar niet zichzelf...).
De wadden zijn voor mij, al heel lang, Orphic Fields: de eindeloze leegte, de eilanden als grote stepping stones over de horizon - metafoor voor het onvervulbare verlangen dat mij in zijn ban houdt. Verlangen naar...?
De Leegte, noem ik het.
Orphic Fields: de wadden, of kronkels in mijn geest? Wat maakt het uit, het binnen is als het buiten. Maar het is van twee dingen één: of ik verzuip er in, of ik maak er beelden van. Laat mij maar beelden maken; verzuipen kan altijd nog.
Ik luister naar Orphic Fields, een werk uit 1993 van de Grieks-Nederlandse componiste Calliope Tsoupaki, voor twee piano's, twee harpen en dwarsfluit. Eerst op YouTube. En later, in VPRO's Vrije Geluiden, op Radio 4. ('t Liefst luister ik naar de stilte.)
Tsoupaki vertelt op YouTube dat het stuk gaat over de muzisch/magnetische "velden" die Orfeus, de grote zanger uit de Griekse mythologie, genereerde met zijn stem en zijn lier, waarmee hij alles en iedereen in zijn ban kon houden, zelfs de Dood (maar niet zichzelf...).
De wadden zijn voor mij, al heel lang, Orphic Fields: de eindeloze leegte, de eilanden als grote stepping stones over de horizon - metafoor voor het onvervulbare verlangen dat mij in zijn ban houdt. Verlangen naar...?
De Leegte, noem ik het.
Orphic Fields: de wadden, of kronkels in mijn geest? Wat maakt het uit, het binnen is als het buiten. Maar het is van twee dingen één: of ik verzuip er in, of ik maak er beelden van. Laat mij maar beelden maken; verzuipen kan altijd nog.
zondag 9 juli 2017
"Wij zien niet de werkelijkheid, wij zien het beeld dat we met ons brein maken van de werkelijkheid."
Vanavond gezien in "The Mind of the Universe" deel 9 (VPRO-televisie): de interface theory. De werkelijkheid die wij menen te zien is waarschijnlijk niet veel meer dan een, door ons brein gecreëerde, interface die verwijst naar de werkelijkheid - zoals de interface op ons computerscherm. In hoeverre de werkelijkheid overeen komt met het beeld dat wij er van hebben, kunnen we nooit voor de volle 100% zeker weten. Of die 'werkelijkheid' achter de interface überhaupt bestaat - ook daarover valt niets met zekerheid te zeggen.
De speelruimte van de kunstenaar blijkt groter en groter, blijkt eindeloos...
Kunstenaar! Bouw mee aan de 'interface'! Weet dat het slechts een 'interface' is! En, vergeet nooit: over de veronderstelde werkelijkheid achter de 'interface' valt niets te zeggen - daarover moet je dus ZWIJGEN!!
Vanavond gezien in "The Mind of the Universe" deel 9 (VPRO-televisie): de interface theory. De werkelijkheid die wij menen te zien is waarschijnlijk niet veel meer dan een, door ons brein gecreëerde, interface die verwijst naar de werkelijkheid - zoals de interface op ons computerscherm. In hoeverre de werkelijkheid overeen komt met het beeld dat wij er van hebben, kunnen we nooit voor de volle 100% zeker weten. Of die 'werkelijkheid' achter de interface überhaupt bestaat - ook daarover valt niets met zekerheid te zeggen.
De speelruimte van de kunstenaar blijkt groter en groter, blijkt eindeloos...
Kunstenaar! Bouw mee aan de 'interface'! Weet dat het slechts een 'interface' is! En, vergeet nooit: over de veronderstelde werkelijkheid achter de 'interface' valt niets te zeggen - daarover moet je dus ZWIJGEN!!
maandag 29 mei 2017
Adriaan van Dis vertelt dat Akiko bericht dat Franz Kafka wrote: A first sign of the beginning of understanding is the wish to die. Ik citeer maar even (uit In het buitengebied).
Ik ben weer kaarten aan het tekenen. Net als veertien jaar geleden toen ik hier pas was komen wonen, en net als in eerdere periodes van verandering en omslag in mijn leven. 'Evocatieve cartografie' noem ik het maar: kaarten van eilanden, kustlijnen, in de omgeving waarin ik leef, of waar ik heimwee naar heb. En daarbij gaat 't wat mij betreft niet alleen over een exacte cartografische weergave van een geografische realiteit, maar ook (en vooral) om de beleving die ik heb van die realiteit, die geografie, die plek.
Ze zijn 'n symbool, die eilanden en kustlijnen: een land aan de overkant, waar ik naar verlang, of terugverlang, en dat ik (nog) niet kan (of wil) bereiken. Volgens mij gaan die kaarten over de dood, de leegte, die me afstoot en aantrekt tegelijk.
Maar tot welk inzicht (als Kafka gelijk heeft) dat moet gaan leiden...?
Misschien dit. Om in de sfeer van Van Dis' verhaal te blijven: het kunnen hebben van een doodswens onderscheidt de mens van de machine. Beter gezegd: als een machine "dood wil" leidt dat tot zelfvernietiging; een mens echter kan zijn doodswens sublimeren, er kunst van maken bijvoorbeeld.
Is dat 't waar ik mee bezig ben, met die kaartentekenarij?
Ik ben weer kaarten aan het tekenen. Net als veertien jaar geleden toen ik hier pas was komen wonen, en net als in eerdere periodes van verandering en omslag in mijn leven. 'Evocatieve cartografie' noem ik het maar: kaarten van eilanden, kustlijnen, in de omgeving waarin ik leef, of waar ik heimwee naar heb. En daarbij gaat 't wat mij betreft niet alleen over een exacte cartografische weergave van een geografische realiteit, maar ook (en vooral) om de beleving die ik heb van die realiteit, die geografie, die plek.
Ze zijn 'n symbool, die eilanden en kustlijnen: een land aan de overkant, waar ik naar verlang, of terugverlang, en dat ik (nog) niet kan (of wil) bereiken. Volgens mij gaan die kaarten over de dood, de leegte, die me afstoot en aantrekt tegelijk.
Maar tot welk inzicht (als Kafka gelijk heeft) dat moet gaan leiden...?
Misschien dit. Om in de sfeer van Van Dis' verhaal te blijven: het kunnen hebben van een doodswens onderscheidt de mens van de machine. Beter gezegd: als een machine "dood wil" leidt dat tot zelfvernietiging; een mens echter kan zijn doodswens sublimeren, er kunst van maken bijvoorbeeld.
Is dat 't waar ik mee bezig ben, met die kaartentekenarij?
zaterdag 18 februari 2017
SAVE THE LAST DANCE FOR ME. Dit gaat over de Dood.
Het is een evergreen, een tophit uit 1960 van The Drifters en sindsdien talloze malen gecoverd, op tekst van Doc Pomus en Mort Shuman. Iemand gunt zijn geliefde te dansen met wie die maar wil, de hele avond, een heel leven lang, maar die laatste dans – die is voor hem:
“Remember who is taking you home
and in who’s arms you gonna be.
So darling,
save the last dance for me.”
Wat mij betreft is het de Dood die ons dat zegt. En Gerard Reve heeft me dat laten zien.
Al enige jaren trek ik voetsporen door de (expositie)ruimte en door de tijd: op menselijke voeten gelijkende vormen die als eilanden in de oceaan de ruimte accentueren, en naar leegte verwijzen. Het begon met ORFEUS (2007), die, op zoek naar zijn gestorven lief, alles kon bedwingen – behalve zichzelf. FUGA (2010) bezong met het Wohltemperierte Klavier van Bach de breuk die door alles heen loopt, zelfs door onze dromen. ODYSSEE (2011) hernam het horizonmotief, met het besef dat wij zelf onze uiteindelijke horizon zijn waar wij nooit overheen zullen komen. Maar ook in de drie HOMUNCULUS-assemblages (2012) komen mijn voetstappen weer terug.
Ik zocht een manier om mijn voeten te laten “dansen”: op hun tenen te laten staan zonder dat ze omvielen. Ik vond die manier in het boetseren in was op een armatuur van vijf stukken koperdraad, voor de vijf tenen-middelvoetbeentjes. ‘n Knoop bij het hielbeen, en dan hou je vijf einden koper over waarop de voet kan leunen, of die de staande voet in balans kunnen houden. Zo kregen de voeten aangroeisels, takken, wortelachtige vormen, tentakels die zich uitstrekten. Het werkte, en niet alleen in technisch opzicht: ze spraken me aan, al wist ik niet goed hoe of wat. Er gebeurde iets in me, in mijn ingewanden en in mijn luchtpijp. Mijn voeten begonnen te dansen, maar op wat voor muziek…?
Want er is altijd muziek. Monteverdi’s opera l’Orfeo, Bachs WTK, en dan nu The Drifters. Of nee: muziek van de hedendaagse Vlaamse componist Janpieter Biesemans. Vijf Nippon Waka, vijf klassieke Japanse gedichten door hem op muziek gezet, trof ik aan op de cd LA CAUSE EST AMER van het ensemble Quadrivium. Zij specialiseren zich in laatmiddeleeuwse muziek, maar schuwen het overschrijden van muzikale grenzen niet, blijkens die Vijf Nippon Waka die op hun eerste cd de muziek van het Bourgondische hof afwisselen. Over de bittere kanten van de liefde gaat het: niet bij elkaar kunnen zijn, elkaar misverstaan, eenzaam achterblijven, stille overgave aan de leegte. Prachtige teksten, prachtige muziek! Hierdoor wilde ik me laten begeleiden, bij het boetseren aan mijn dansende voeten.
Voor de allereerste presentatie daarvan, tijdens de open-atelierroute Lauwersland in maart 2017, wilde ik ook die vijf klassieke Japanse gedichten aan het publiek laten lezen, als zijnde een belangrijke inspiratiebron voor het werk. De Japanse versie, met Engelse vertaling, staan in het begeleidende boekje bij de cd – zij het in ons Latijnse schrift. De Japanse tekst in ganji, hiragana, katakana vond ik op het internet. Maar ik wilde ook van elk gedicht een Nederlandse versie. Die wilde ik zelf maken (op basis van het Engels uiteraard; ik beheers het Japans niet), vrij, maar met behoud van de vorm: de Japanse tanka heeft 31 lettergrepen, verdeeld over vijf regels: 5-7-5-7-7. Geen rijm, maat of ritme. Dat moest lukken: zo heb ik ook wel Portugese poëzie in het Nederlands vertaald.
Meteen al bij de eerste regel van het eerste gedicht ging het mis. Het gaat over de eerste ontmoeting van de twee geliefden, en de eerste vonk die overslaat: “I have met my love”. Wat moest dat worden, in het Nederlands? “Ik heb mijn lief ontmoet” kreeg, in allerlei varianten, telkens meer dan vijf lettergrepen, en dat wilde ik niet. Temeer omdat het principe bij de hertaling van de andere gedichten wél te handhaven bleek. Er rolde uiteindelijk één goede zin uit: “Nu ken ik mijn lief”. Maar dat ging over méér dan over gewoon een eerste kennismaking. Het klinkt als een hernieuwd leren kennen, als de ontdekking van een diepere laag in de relatie: pas nú weet ik echt wie mijn lief is…
“Nu weet ik wie gij zijt” luidt de eerste regel van het gedicht HERKENNING van Gerard Reve. Misschien wel het mooiste gedicht uit de moderne Nederlandse literatuur: in vijf regels, een handvol beelden, raakt Reve aan alle grote thema’s van het mens-zijn: jeugd en ouderdom, vriendschap en eenzaamheid, volwassen worden, in traditie staan, liefde, god, en de Dood…
En toen begreep ik waar de gedichten over gingen, waar mijn sculptuurtjes op dansten met die verontrustende aangroeisels die de kop opstaken. Ik hoefde alleen maar het eerste gedicht, over die zogenaamde eerste kennismaking, op het einde te zetten en de cyclus ging over het onvervulbare verlangen naar de (mijn) gestorven geliefde, de stille overgave aan de Leegte, en de openbaring van een diepere laag: een eeuwige Geliefde…
De sculptuurtjes dansen nu over de vloer van de expositieruimte, door een vlak van wit licht, over de bodem van mijn ziel. De gedichten, ook het gedicht van Gerard Reve, zijn te lezen én te horen over de muziekinstallatie. Het geheel is op meerdere niveaus te beleven: begeleidende tekst heb ik tot op het minimum beperkt. De sculptuurtjes zijn en blijven van boetseerwas: een teer, kwetsbaar materiaal, vergankelijk. Ik zou ze kunnen vereeuwigen door ze in brons te laten gieten. Maar dat doe ik niet, want dan ‘werkt’ het niet meer. En zeg nou zelf: wat is ‘voor eeuwig’? Onze beelden? Schoonheid? Liefde…?
Ik heb er een haiku bij gemaakt:
verhaaltje van niks
hoef je niet te onthouden –
spoor in vroege sneeuw
THE LAST DANCE was voor het eerst te zien tijdens Kunst-aan-Huis, de open-atelierroute Lauwersland, op 11/12 en 18/19 maart 2017, in mijn expositieruimte aan het Bakkerssteechje te Paesens. Daarna, voor zolang het duurt, op afspraak en op goed geluk. Uiteindelijk zullen de sculptuurtjes worden vernietigd.
Nix (niks) is een Latijns woord voor sneeuw
Het is een evergreen, een tophit uit 1960 van The Drifters en sindsdien talloze malen gecoverd, op tekst van Doc Pomus en Mort Shuman. Iemand gunt zijn geliefde te dansen met wie die maar wil, de hele avond, een heel leven lang, maar die laatste dans – die is voor hem:
“Remember who is taking you home
and in who’s arms you gonna be.
So darling,
save the last dance for me.”
Wat mij betreft is het de Dood die ons dat zegt. En Gerard Reve heeft me dat laten zien.
Al enige jaren trek ik voetsporen door de (expositie)ruimte en door de tijd: op menselijke voeten gelijkende vormen die als eilanden in de oceaan de ruimte accentueren, en naar leegte verwijzen. Het begon met ORFEUS (2007), die, op zoek naar zijn gestorven lief, alles kon bedwingen – behalve zichzelf. FUGA (2010) bezong met het Wohltemperierte Klavier van Bach de breuk die door alles heen loopt, zelfs door onze dromen. ODYSSEE (2011) hernam het horizonmotief, met het besef dat wij zelf onze uiteindelijke horizon zijn waar wij nooit overheen zullen komen. Maar ook in de drie HOMUNCULUS-assemblages (2012) komen mijn voetstappen weer terug.
Ik zocht een manier om mijn voeten te laten “dansen”: op hun tenen te laten staan zonder dat ze omvielen. Ik vond die manier in het boetseren in was op een armatuur van vijf stukken koperdraad, voor de vijf tenen-middelvoetbeentjes. ‘n Knoop bij het hielbeen, en dan hou je vijf einden koper over waarop de voet kan leunen, of die de staande voet in balans kunnen houden. Zo kregen de voeten aangroeisels, takken, wortelachtige vormen, tentakels die zich uitstrekten. Het werkte, en niet alleen in technisch opzicht: ze spraken me aan, al wist ik niet goed hoe of wat. Er gebeurde iets in me, in mijn ingewanden en in mijn luchtpijp. Mijn voeten begonnen te dansen, maar op wat voor muziek…?
Want er is altijd muziek. Monteverdi’s opera l’Orfeo, Bachs WTK, en dan nu The Drifters. Of nee: muziek van de hedendaagse Vlaamse componist Janpieter Biesemans. Vijf Nippon Waka, vijf klassieke Japanse gedichten door hem op muziek gezet, trof ik aan op de cd LA CAUSE EST AMER van het ensemble Quadrivium. Zij specialiseren zich in laatmiddeleeuwse muziek, maar schuwen het overschrijden van muzikale grenzen niet, blijkens die Vijf Nippon Waka die op hun eerste cd de muziek van het Bourgondische hof afwisselen. Over de bittere kanten van de liefde gaat het: niet bij elkaar kunnen zijn, elkaar misverstaan, eenzaam achterblijven, stille overgave aan de leegte. Prachtige teksten, prachtige muziek! Hierdoor wilde ik me laten begeleiden, bij het boetseren aan mijn dansende voeten.
Voor de allereerste presentatie daarvan, tijdens de open-atelierroute Lauwersland in maart 2017, wilde ik ook die vijf klassieke Japanse gedichten aan het publiek laten lezen, als zijnde een belangrijke inspiratiebron voor het werk. De Japanse versie, met Engelse vertaling, staan in het begeleidende boekje bij de cd – zij het in ons Latijnse schrift. De Japanse tekst in ganji, hiragana, katakana vond ik op het internet. Maar ik wilde ook van elk gedicht een Nederlandse versie. Die wilde ik zelf maken (op basis van het Engels uiteraard; ik beheers het Japans niet), vrij, maar met behoud van de vorm: de Japanse tanka heeft 31 lettergrepen, verdeeld over vijf regels: 5-7-5-7-7. Geen rijm, maat of ritme. Dat moest lukken: zo heb ik ook wel Portugese poëzie in het Nederlands vertaald.
Meteen al bij de eerste regel van het eerste gedicht ging het mis. Het gaat over de eerste ontmoeting van de twee geliefden, en de eerste vonk die overslaat: “I have met my love”. Wat moest dat worden, in het Nederlands? “Ik heb mijn lief ontmoet” kreeg, in allerlei varianten, telkens meer dan vijf lettergrepen, en dat wilde ik niet. Temeer omdat het principe bij de hertaling van de andere gedichten wél te handhaven bleek. Er rolde uiteindelijk één goede zin uit: “Nu ken ik mijn lief”. Maar dat ging over méér dan over gewoon een eerste kennismaking. Het klinkt als een hernieuwd leren kennen, als de ontdekking van een diepere laag in de relatie: pas nú weet ik echt wie mijn lief is…
“Nu weet ik wie gij zijt” luidt de eerste regel van het gedicht HERKENNING van Gerard Reve. Misschien wel het mooiste gedicht uit de moderne Nederlandse literatuur: in vijf regels, een handvol beelden, raakt Reve aan alle grote thema’s van het mens-zijn: jeugd en ouderdom, vriendschap en eenzaamheid, volwassen worden, in traditie staan, liefde, god, en de Dood…
En toen begreep ik waar de gedichten over gingen, waar mijn sculptuurtjes op dansten met die verontrustende aangroeisels die de kop opstaken. Ik hoefde alleen maar het eerste gedicht, over die zogenaamde eerste kennismaking, op het einde te zetten en de cyclus ging over het onvervulbare verlangen naar de (mijn) gestorven geliefde, de stille overgave aan de Leegte, en de openbaring van een diepere laag: een eeuwige Geliefde…
De sculptuurtjes dansen nu over de vloer van de expositieruimte, door een vlak van wit licht, over de bodem van mijn ziel. De gedichten, ook het gedicht van Gerard Reve, zijn te lezen én te horen over de muziekinstallatie. Het geheel is op meerdere niveaus te beleven: begeleidende tekst heb ik tot op het minimum beperkt. De sculptuurtjes zijn en blijven van boetseerwas: een teer, kwetsbaar materiaal, vergankelijk. Ik zou ze kunnen vereeuwigen door ze in brons te laten gieten. Maar dat doe ik niet, want dan ‘werkt’ het niet meer. En zeg nou zelf: wat is ‘voor eeuwig’? Onze beelden? Schoonheid? Liefde…?
Ik heb er een haiku bij gemaakt:
verhaaltje van niks
hoef je niet te onthouden –
spoor in vroege sneeuw
THE LAST DANCE was voor het eerst te zien tijdens Kunst-aan-Huis, de open-atelierroute Lauwersland, op 11/12 en 18/19 maart 2017, in mijn expositieruimte aan het Bakkerssteechje te Paesens. Daarna, voor zolang het duurt, op afspraak en op goed geluk. Uiteindelijk zullen de sculptuurtjes worden vernietigd.
Nix (niks) is een Latijns woord voor sneeuw
maandag 3 oktober 2016
AANKONDIGING
In maart 2017 doe ik weer mee aan KUNST-AAN-HUIS, de open-atelierroute Lauwersland. Met nieuw werk, uiteraard! Hou de Facebook pagina van Studio True North in de gaten.
zondag 27 september 2015
En in Japan ben ik.
Mono no aware: een begrip uit de Japanse cultuur, dat verwijst naar de schoonheidsbeleving van dingen die- nee, juist omdát ze vergankelijk zijn. Schoolvoorbeeld is de kersenbloesem: daar geniet men van, niet zolang het nog kan, maar juist omdat men weet dat de bloesems morgen kunnen verwaaien op de wind. De vergankelijkheid voegt een dimensie toe aan de schoonheid. Je zou het Japans kunnen vertalen met: 'de hartverscheurendheid der dingen', zoals ook wij wel zeggen dat iets hartverscheurend mooi is. Ik zie grote overeenkomst met het Portugese saudade, al zullen waarschijnlijk zowel de Japanner als de Portugees het niet met me eens zijn.
Ik lees Saigoku, een boek over de pelgrimstocht langs 33 tempels bij Kyoto. Tekst van Cees Nooteboom, prachtige foto's van Simone Stassen. En ik luister naar de cd La Cause est Amer van het ensemble Quadrivium: Middeleeuwse liefdespoëzie uit de Lage Landen, afgewisseld met vijf Japanse gedichten, op hedendaagse muziek gezet, over de bitterzoete kanten van de liefde. Die Japanse gedichten (waka, of tanka, zevenregelig, 5+7+5+7+7 lettergrepen) zijn de inspiratiebron voor een serie sculptuurtjes waaraan ik ben begonnen.
En daar ga ik nou eens lekker een heel jaar voor uittrekken: voor het uitwerken van die sculptuurtjes, en voor de presentatie er van. Ze worden van boetseerwas, omdat ook dit maar van tijdelijk van aard is.
Mono no aware: een begrip uit de Japanse cultuur, dat verwijst naar de schoonheidsbeleving van dingen die- nee, juist omdát ze vergankelijk zijn. Schoolvoorbeeld is de kersenbloesem: daar geniet men van, niet zolang het nog kan, maar juist omdat men weet dat de bloesems morgen kunnen verwaaien op de wind. De vergankelijkheid voegt een dimensie toe aan de schoonheid. Je zou het Japans kunnen vertalen met: 'de hartverscheurendheid der dingen', zoals ook wij wel zeggen dat iets hartverscheurend mooi is. Ik zie grote overeenkomst met het Portugese saudade, al zullen waarschijnlijk zowel de Japanner als de Portugees het niet met me eens zijn.
Ik lees Saigoku, een boek over de pelgrimstocht langs 33 tempels bij Kyoto. Tekst van Cees Nooteboom, prachtige foto's van Simone Stassen. En ik luister naar de cd La Cause est Amer van het ensemble Quadrivium: Middeleeuwse liefdespoëzie uit de Lage Landen, afgewisseld met vijf Japanse gedichten, op hedendaagse muziek gezet, over de bitterzoete kanten van de liefde. Die Japanse gedichten (waka, of tanka, zevenregelig, 5+7+5+7+7 lettergrepen) zijn de inspiratiebron voor een serie sculptuurtjes waaraan ik ben begonnen.
En daar ga ik nou eens lekker een heel jaar voor uittrekken: voor het uitwerken van die sculptuurtjes, en voor de presentatie er van. Ze worden van boetseerwas, omdat ook dit maar van tijdelijk van aard is.
dinsdag 21 juli 2015
VIDE/VOID is als een koan: een kernachtige weergave van een inzicht in de ware aard van de werkelijkheid en de werking van de menselijke geest.
Meer kan ik er niet over zeggen. Verder dan dit zal ik wel nooit kunnen komen.
Meer kan ik er niet over zeggen. Verder dan dit zal ik wel nooit kunnen komen.
maandag 6 juli 2015
Ik heb de THAMUS! en MATER/MATRIX uit mijn portfolio verwijderd.
donderdag 9 april 2015
Ik vond 'm op een pornosite (tja...) maar ik werd er niet opgewonden van in seksuele zin. Ik vond het een prachtig filmpje: een vertraagde opname van een erecte penis die op een kletsnat oppervlak valt en daar blijft liggen, opspattend water tegen een donkere achtergrond. Zeven seconden duurt de clip. Ik heb 'm gedownload.
En natuurlijk ben ik in de Nieuwe Keek in Amsterdam geweest om het videowerk van Bill Viola te zien: Fire Woman en Tristan's Ascension (The Sound of a Mountain Under a Waterfall), beiden uit 2005. Monumentaal, indrukwekkend. Inspirerend ook, in oppervlakkige zin: "Dat kan ik ook!" dacht ik, en dat werd Thamus!
Maar het slaat natuurlijk als een tang op een varken. Of als een lul op een ijstaart, zo je wilt. Ik moet kappen met deze onzin!
En natuurlijk ben ik in de Nieuwe Keek in Amsterdam geweest om het videowerk van Bill Viola te zien: Fire Woman en Tristan's Ascension (The Sound of a Mountain Under a Waterfall), beiden uit 2005. Monumentaal, indrukwekkend. Inspirerend ook, in oppervlakkige zin: "Dat kan ik ook!" dacht ik, en dat werd Thamus!
Maar het slaat natuurlijk als een tang op een varken. Of als een lul op een ijstaart, zo je wilt. Ik moet kappen met deze onzin!
vrijdag 27 maart 2015
"Onder de regering van Tiberius (14-37) hoorde de schipper Thamus, met zijn boot op weg naar Italië driemaal zijn naam roepen, waarna hem het bevel werd gegeven er de wereld kond van te doen, dat de grote Pan dood was... "
Dit las ik zo'n 45 jaar geleden op de HBS, in 'De Zwanen van Stonehenge' van Hubert Lampo. En het raakte me diep, al kan ik nog steeds niet zeggen waarom. Verder:
"De 'Pan' waarop de auteur (Arthur Machen, WK) zinspeelt is een Arcadische, daarna Griekse godheid, waarvan zich de cultus vrij laat en in beperkte mate verspreidde. Deze fauneske verschijning was aanvankelijk een door herdersstammen vereerde vruchtbaarheidsgod. In nauw verband met de procreatie, wordt hij door een seksueel geladen sfeer omgeven. Naar analogie met de voorjaarsbronst van de kudden, amuseerde het hem de mensen in een staat van erotische opwinding te brengen en het daarna zo aan te leggen dat deze opwinding tot 'panische' angst omsloeg. Om zijn doel te bereiken doet hij beroep op nachtmerries en verschrikkelijke visioenen. Niet alleen komt hij voor op duizenden Griekse vazen, doch ook onder de Romeinse beelden, in Engeland gevonden, zijn er die het herdersgodje voorstellen. Maar niet altijd blijft hij zo'n kleine krolse faun. In verhalen, die over hem de ronde deden, komen er tonelen voor waaruit men besluit dat hij zich in drastische gedaanteveranderingen kon voordoen. Het kan geen kleinigheid geweest zijn, die het Perzische leger bij Marathon de benen deed nemen, en toch speelde Pan dat klaar.
Het was Plutarchus die voorgoed een einde maakte aan de wat vage verschijning van het fauneske kereltje, dat als tijdverdrijf al eens een nimf of een herderinnetje had verschalkt, doch hem voortaan een image verleende welke dit nogal idyllische beeld ruimschoots te buiten gaat. Onder de regering van Tiberius (14-37) hoorde de schipper Thamus, met zijn boot op weg naar Italië driemaal zijn naam roepen, waarna hem het bevel werd gegeven er de wereld kond van te doen, dat de grote Pan dood was... "
"Al was hij maar een meelopertje onder de stralende gestalten op de Olympus, hij schijnt een sterke greep op het onbewuste gehad te hebben."
Vandaar, wellicht?
Dit las ik zo'n 45 jaar geleden op de HBS, in 'De Zwanen van Stonehenge' van Hubert Lampo. En het raakte me diep, al kan ik nog steeds niet zeggen waarom. Verder:
"De 'Pan' waarop de auteur (Arthur Machen, WK) zinspeelt is een Arcadische, daarna Griekse godheid, waarvan zich de cultus vrij laat en in beperkte mate verspreidde. Deze fauneske verschijning was aanvankelijk een door herdersstammen vereerde vruchtbaarheidsgod. In nauw verband met de procreatie, wordt hij door een seksueel geladen sfeer omgeven. Naar analogie met de voorjaarsbronst van de kudden, amuseerde het hem de mensen in een staat van erotische opwinding te brengen en het daarna zo aan te leggen dat deze opwinding tot 'panische' angst omsloeg. Om zijn doel te bereiken doet hij beroep op nachtmerries en verschrikkelijke visioenen. Niet alleen komt hij voor op duizenden Griekse vazen, doch ook onder de Romeinse beelden, in Engeland gevonden, zijn er die het herdersgodje voorstellen. Maar niet altijd blijft hij zo'n kleine krolse faun. In verhalen, die over hem de ronde deden, komen er tonelen voor waaruit men besluit dat hij zich in drastische gedaanteveranderingen kon voordoen. Het kan geen kleinigheid geweest zijn, die het Perzische leger bij Marathon de benen deed nemen, en toch speelde Pan dat klaar.
Het was Plutarchus die voorgoed een einde maakte aan de wat vage verschijning van het fauneske kereltje, dat als tijdverdrijf al eens een nimf of een herderinnetje had verschalkt, doch hem voortaan een image verleende welke dit nogal idyllische beeld ruimschoots te buiten gaat. Onder de regering van Tiberius (14-37) hoorde de schipper Thamus, met zijn boot op weg naar Italië driemaal zijn naam roepen, waarna hem het bevel werd gegeven er de wereld kond van te doen, dat de grote Pan dood was... "
"Al was hij maar een meelopertje onder de stralende gestalten op de Olympus, hij schijnt een sterke greep op het onbewuste gehad te hebben."
Vandaar, wellicht?
maandag 16 maart 2015
Stilstaand bij de dood van René Gude (2 maart 1957 - 13 maart 2015):
Geen filosoof verstond zo goed de kunst in enthousiaste en begrijpelijke oneliners duidelijk te maken waarom het de moeite waard is 'aan het verstand te blijven klussen', waarom een cynische levenshouding de mensheid niet verder helpt en een optimistische wel; en dat ruimdenkendheid het hoogste is waarnaar je kunt streven. Gudes verhaal was er een van hoop: de mens is een denkend dier en hoeft zich niet bij zijn natuur neer te leggen.
(uit De Volkskrant van vandaag. Onderstreping van mij, W.)
Geen filosoof verstond zo goed de kunst in enthousiaste en begrijpelijke oneliners duidelijk te maken waarom het de moeite waard is 'aan het verstand te blijven klussen', waarom een cynische levenshouding de mensheid niet verder helpt en een optimistische wel; en dat ruimdenkendheid het hoogste is waarnaar je kunt streven. Gudes verhaal was er een van hoop: de mens is een denkend dier en hoeft zich niet bij zijn natuur neer te leggen.
(uit De Volkskrant van vandaag. Onderstreping van mij, W.)
donderdag 22 januari 2015
MATER/MATRIX is af. Tijd om de boel te fotograferen. En tijd voor reflexie.
Deze week is de Matrix-trilogie op tv, waar van eigenlijk alleen de eerste film inhoudelijk interessant is; de special effects boeien mij niet. Natuurlijk heeft mijn interactieve installatie MATER/MATRIX ook te maken met de filosofie achter die film: van welke aard is de werkelijkheid die wij ervaren? Of, met woorden uit de film: "What is happening to me?" "The answer is out there, Neo. It is the question that drives us."
Die "question" stel ik in MATER/MATRIX aan de hand van het meest concrete, meest voor de hand liggende gegeven, basis van ons bestaan, dat daarbij echter omgeven is met de meeste symboliek, de rijkste mythologie en andere vormen van perceptie: de moeder.
Misschien wel het mooiste gedicht uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis is, wat mij betreft, HERKENNING van Gerard Reve: de magistrale regels waarmee hij zijn Brief Uit Het Huis Genaamd Het Gras afsluit (Nader tot U, 1966):
Nu weet ik, wie gij zijt,
de Jongen die ik eenzaam zag te Woudsend en daarna,
nog op dezelfde dag, in een café te Heeg.
Ik hoor mijn Moeders stem.
O Dood, die waarheid zijt: nader tot U.
In een handvol regels, een eenvoudig beeld, worden hier de grote thema's van het menszijn aangestipt: erotiek en dood, verbondenheid en eenzaamheid, jeugd en volwassen worden, kortom: individuatie, om maar eens een term van Carl-Gustav Jung te gebruiken. En daarmee is de verbinding gelegd met een heel sterke herinnering aan een persoonlijke ervaring meer dan veertig jaar geleden, die van doorslaggevende betekenis was voor mijn eigen individuatie. Met respect kies ik die regel 'Ik hoor mijn Moeders stem' tot motto voor MATER/MATRIX.
Deze week is de Matrix-trilogie op tv, waar van eigenlijk alleen de eerste film inhoudelijk interessant is; de special effects boeien mij niet. Natuurlijk heeft mijn interactieve installatie MATER/MATRIX ook te maken met de filosofie achter die film: van welke aard is de werkelijkheid die wij ervaren? Of, met woorden uit de film: "What is happening to me?" "The answer is out there, Neo. It is the question that drives us."
Die "question" stel ik in MATER/MATRIX aan de hand van het meest concrete, meest voor de hand liggende gegeven, basis van ons bestaan, dat daarbij echter omgeven is met de meeste symboliek, de rijkste mythologie en andere vormen van perceptie: de moeder.
Misschien wel het mooiste gedicht uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis is, wat mij betreft, HERKENNING van Gerard Reve: de magistrale regels waarmee hij zijn Brief Uit Het Huis Genaamd Het Gras afsluit (Nader tot U, 1966):
Nu weet ik, wie gij zijt,
de Jongen die ik eenzaam zag te Woudsend en daarna,
nog op dezelfde dag, in een café te Heeg.
Ik hoor mijn Moeders stem.
O Dood, die waarheid zijt: nader tot U.
In een handvol regels, een eenvoudig beeld, worden hier de grote thema's van het menszijn aangestipt: erotiek en dood, verbondenheid en eenzaamheid, jeugd en volwassen worden, kortom: individuatie, om maar eens een term van Carl-Gustav Jung te gebruiken. En daarmee is de verbinding gelegd met een heel sterke herinnering aan een persoonlijke ervaring meer dan veertig jaar geleden, die van doorslaggevende betekenis was voor mijn eigen individuatie. Met respect kies ik die regel 'Ik hoor mijn Moeders stem' tot motto voor MATER/MATRIX.
maandag 29 december 2014
Leuk! Op de terugweg na de kerstdagen in Haarlem sprak ik, een kwartiertje maar, op perron 10a van Amsterdam CS een kunstenaar. Hij gaf me zijn kaartje. Ik gaf hem de url van mijn online-portfolio. En vandaag kwam er een mailtje met een reactie:
Dag Wouter,
Mooi werk. Het heeft een sterk alchemistisch en symbolisch karakter.
Bovendien kan je zien dat je je concepten uitstekend weet uit te dragen met een perfecte materiaal beheersing.
Groet, Theo
Hè, dat heb ik af en toe effe nodig: belangeloze bevestiging van iemand die weet waar-ie 't over heeft!
Maar mijn twijfels en onzekerheid blijven. Wat zegt hij allemaal niet? En waaróm zegt hij dat niet? Maar misschien is er echt helemaal verder niks over te zeggen...
Dag Wouter,
Mooi werk. Het heeft een sterk alchemistisch en symbolisch karakter.
Bovendien kan je zien dat je je concepten uitstekend weet uit te dragen met een perfecte materiaal beheersing.
Groet, Theo
Hè, dat heb ik af en toe effe nodig: belangeloze bevestiging van iemand die weet waar-ie 't over heeft!
Maar mijn twijfels en onzekerheid blijven. Wat zegt hij allemaal niet? En waaróm zegt hij dat niet? Maar misschien is er echt helemaal verder niks over te zeggen...
KUNST AAN HUIS 2015
Er blijken nogal wat mensen op dit weblog een antwoord te zoeken op de vraag of ik in 2015 meedoe aan KUNST AAN HUIS, de open-atelierroute Lauwersland. Neen. Het ritselt hier van de kunstenaars, en iedereen wil een kans op deelname, dus dit jaar ruimte voor anderen. Misschien doe ik volgend jaar, of het jaar daarop weer mee.
Katje Berkenbosch doet wel mee. De vrouw met wie ik een aantal jaren heb samengewerkt. Wie haar werk ziet en mijn werk kent snapt waarom we niet langer samenwerken. Ik wens haar veel succes.
Ondertussen hoeven liefhebbers niet op een houtje te bijten: binnenkort stel ik mijn expositieruimte wekelijks open voor het publiek. Hou de FaceBook pagina in de gaten: https://www.facebook.com/studiotruenorth
Katje Berkenbosch doet wel mee. De vrouw met wie ik een aantal jaren heb samengewerkt. Wie haar werk ziet en mijn werk kent snapt waarom we niet langer samenwerken. Ik wens haar veel succes.
Ondertussen hoeven liefhebbers niet op een houtje te bijten: binnenkort stel ik mijn expositieruimte wekelijks open voor het publiek. Hou de FaceBook pagina in de gaten: https://www.facebook.com/studiotruenorth
dinsdag 16 december 2014
zaterdag 6 december 2014
Louis Beyens DE GRAANGODIN 2004
(p.224) De jager-verzamelaar begreep zeer goed dat de vrouw, maar ook de wijfjesdieren, een essentiële rol speelde in het in stand houden van de bevolking op de aarde. Wellicht waren de paleolithische venusbeeldjes tot op zekere hoogte een neerslag van deze vrouwelijke kracht. Tot op zekere hoogte want over de betekenis van de venusbeelden zijn de onderzoekers het verre van eens. Deze beeldjes werden lang beschouwd als loutere sekssymbolen. (…) Ze moesten evenwel niet noodzakelijk verwijzen naar het erotische of het seksuele genot. Het ging trouwens ook niet om de voorstelling van één bepaalde vrouw, want deze venusbeeldjes waren anoniem, ze hebben wel een hoofd maar meestal geen gezicht. Prehistorische kunst is immers nooit of zelden anekdotisch maar wel exemplarisch. Een andere denkpiste exploreerde eerder of er geen verband zou kunnen zijn tussen de uitgesproken seksuele geaardheid van de venusbeeldjes en het idee vruchtbaarheid en bevalling. Toch ging de antropoloog Richard Rudgley nog een stapje verder. Hij sloot zich aan bij de visie van Alexander Marshack die zich gewijd heeft aan de studie van de Venus van Willendorf. Deze onderzoeker meende dat ‘de vrouwelijke beeltenis een symbool en metafoor was met een veelvoud aan betekenissen. […] De Venus van Willendorf was in haar cultuur en tijdperk, niet in het onze, duidelijk behangen met afleidingen en betekenissen. Ze was in feite een naslagwerk en een veelbetekenend veelzijdig symbool.’ Het beeld was dus van nature méérzinnig, hetgeen net de kracht is van de beeldspraak, die niet verplicht tot één enkele interpretatie.
(p.234) De rijkdom aan Moedergodinnen te Çatal Hüyük heeft recent op een aantal feministische genootschappen gewerkt als een magneet. Een dominerende godin die garant stond voor vruchtbaarheid, die het wilde beheerste, die over vrede waakte. Helaas werd maar al te vlug vergeten dat het rode oog van de stier nooit veraf was.
(p.224) De jager-verzamelaar begreep zeer goed dat de vrouw, maar ook de wijfjesdieren, een essentiële rol speelde in het in stand houden van de bevolking op de aarde. Wellicht waren de paleolithische venusbeeldjes tot op zekere hoogte een neerslag van deze vrouwelijke kracht. Tot op zekere hoogte want over de betekenis van de venusbeelden zijn de onderzoekers het verre van eens. Deze beeldjes werden lang beschouwd als loutere sekssymbolen. (…) Ze moesten evenwel niet noodzakelijk verwijzen naar het erotische of het seksuele genot. Het ging trouwens ook niet om de voorstelling van één bepaalde vrouw, want deze venusbeeldjes waren anoniem, ze hebben wel een hoofd maar meestal geen gezicht. Prehistorische kunst is immers nooit of zelden anekdotisch maar wel exemplarisch. Een andere denkpiste exploreerde eerder of er geen verband zou kunnen zijn tussen de uitgesproken seksuele geaardheid van de venusbeeldjes en het idee vruchtbaarheid en bevalling. Toch ging de antropoloog Richard Rudgley nog een stapje verder. Hij sloot zich aan bij de visie van Alexander Marshack die zich gewijd heeft aan de studie van de Venus van Willendorf. Deze onderzoeker meende dat ‘de vrouwelijke beeltenis een symbool en metafoor was met een veelvoud aan betekenissen. […] De Venus van Willendorf was in haar cultuur en tijdperk, niet in het onze, duidelijk behangen met afleidingen en betekenissen. Ze was in feite een naslagwerk en een veelbetekenend veelzijdig symbool.’ Het beeld was dus van nature méérzinnig, hetgeen net de kracht is van de beeldspraak, die niet verplicht tot één enkele interpretatie.
(p.234) De rijkdom aan Moedergodinnen te Çatal Hüyük heeft recent op een aantal feministische genootschappen gewerkt als een magneet. Een dominerende godin die garant stond voor vruchtbaarheid, die het wilde beheerste, die over vrede waakte. Helaas werd maar al te vlug vergeten dat het rode oog van de stier nooit veraf was.
Er was die avond een heel mooie samenstand van de wassende maan en Mars. Op het hoogtepunt stond Mars minder dan 1 maandiameter van de maan af. De foto heb ik gemaakt door een Sony Cyber-shot DSC-W17 digitale compactcamera los voor het oculair van een Meade ETX-70 telescoop te houden. Na meerdere pogingen had ik een paar scherpe foto's, waaronder deze. De foto is daarna wel bewerkt. De kleuren zijn wat minder sterk gemaakt om een blauwe rand om de maan weg te poetsen. Die blauwe rand is mogelijk veroorzaakt door chromatische aberratie. Tevens heb ik voor Mars de helderheid en het contrast verhoogd om zoveel mogelijk de werkelijkheid qua helderheid te benaderen. Het beeld dat zo ontstond, kon ik destijds met eigen ogen zien.
Raymond Westheim
6 maart 2006
http://www.sterrenwachthalley.nl/verslagen/verslagen2006/maanfotos.html
dinsdag 25 november 2014
uit: Karen Armstrong MYTHEN 2005
(p. 35) … de Griekse godin Artemis, die de Meesteres der Dieren werd genoemd, een jageres en de schutsgodin van de wilde natuur, is misschien een personage uit het Paleolithicum.
Jagen was een exclusief mannelijke bezigheid en toch was een van de machtigste jagers uit de paleolithische periode een vrouw. In Afrika, Europa en het Midden-Oosten zijn beeldjes gevonden van zwangere vrouwen, waarvan de oudste uit het Paleolithicum dateren. Artemis is eenvoudig een belichaming van de Grote Godin, een geduchte godin die niet alleen de Meesteres der Dieren was, maar ook de bron van het leven. Toch is ze geen voedende oermoeder, maar is ze onverbiddelijk, wraakzuchtig en veeleisend. Artemis is berucht omdat ze offers en bloed eist als er inbreuk wordt gemaakt op de rituelen van de jacht. Ook deze ontzagwekkende godin heeft het Paleolithicum overleeft. Zo hebben archeologen in Çatal Hüyük, een stad in Turkije die in 7000 of 6000 v.C. is gebouwd, grote stenen reliëfs van de barende godin opgegraven. Soms wordt ze geflankeerd door dieren, stierenhoorns of berenschedels – trofeeën van een geslaagde jacht en ook symbolen van mannelijkheid.
(p.41) De ‘Neolithische Revolutie’ heeft de mens bewust gemaakt van een creatieve energie waarvan de hele kosmos was doortrokken. Aanvankelijk was het een ongedifferentieerde heilige kracht, zodat de aarde zelf een manifestatie van het goddelijke was. Maar de mythische verbeelding wordt altijd concreter en gedetailleerder: wat in eerste verbeelding amorf was, krijgt vorm en wordt specifiek. Net zoals de aanbidding van de hemel tot de personificatie van de Hemelgod had geleid, werd de moederlijke, voedende aarde de Moedergodin. In Syrië werd ze Asherah genoemd, de vrouw van El de Oppergod, of Anat, de dochter van El; in Sumer in Mesopotamië heette ze Inanna, in Egypte Isis, en in Griekenland werd ze Hera, Demeter en Aphrodite. De Moedergodin smolt samen met de Grote Moeder van de jagersgemeenschappen en behield veel van haar angstwekkende eigenschappen. Zo is Anat een meedogenloze strijdster die vaak wadend door een zee van bloed wordt afgebeeld; Demeter wordt als woest en wraakzuchtig beschreven, en zelfs Aphrodite, de godin van de liefde, neemt genadeloos wraak.
(p. 35) … de Griekse godin Artemis, die de Meesteres der Dieren werd genoemd, een jageres en de schutsgodin van de wilde natuur, is misschien een personage uit het Paleolithicum.
Jagen was een exclusief mannelijke bezigheid en toch was een van de machtigste jagers uit de paleolithische periode een vrouw. In Afrika, Europa en het Midden-Oosten zijn beeldjes gevonden van zwangere vrouwen, waarvan de oudste uit het Paleolithicum dateren. Artemis is eenvoudig een belichaming van de Grote Godin, een geduchte godin die niet alleen de Meesteres der Dieren was, maar ook de bron van het leven. Toch is ze geen voedende oermoeder, maar is ze onverbiddelijk, wraakzuchtig en veeleisend. Artemis is berucht omdat ze offers en bloed eist als er inbreuk wordt gemaakt op de rituelen van de jacht. Ook deze ontzagwekkende godin heeft het Paleolithicum overleeft. Zo hebben archeologen in Çatal Hüyük, een stad in Turkije die in 7000 of 6000 v.C. is gebouwd, grote stenen reliëfs van de barende godin opgegraven. Soms wordt ze geflankeerd door dieren, stierenhoorns of berenschedels – trofeeën van een geslaagde jacht en ook symbolen van mannelijkheid.
(p.41) De ‘Neolithische Revolutie’ heeft de mens bewust gemaakt van een creatieve energie waarvan de hele kosmos was doortrokken. Aanvankelijk was het een ongedifferentieerde heilige kracht, zodat de aarde zelf een manifestatie van het goddelijke was. Maar de mythische verbeelding wordt altijd concreter en gedetailleerder: wat in eerste verbeelding amorf was, krijgt vorm en wordt specifiek. Net zoals de aanbidding van de hemel tot de personificatie van de Hemelgod had geleid, werd de moederlijke, voedende aarde de Moedergodin. In Syrië werd ze Asherah genoemd, de vrouw van El de Oppergod, of Anat, de dochter van El; in Sumer in Mesopotamië heette ze Inanna, in Egypte Isis, en in Griekenland werd ze Hera, Demeter en Aphrodite. De Moedergodin smolt samen met de Grote Moeder van de jagersgemeenschappen en behield veel van haar angstwekkende eigenschappen. Zo is Anat een meedogenloze strijdster die vaak wadend door een zee van bloed wordt afgebeeld; Demeter wordt als woest en wraakzuchtig beschreven, en zelfs Aphrodite, de godin van de liefde, neemt genadeloos wraak.
Abonneren op:
Posts (Atom)




